Obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe
Posiadanie zwierzęcia domowego to nie tylko przyjemność i towarzystwo, ale przede wszystkim odpowiedzialność prawna i moralna. Każda osoba utrzymująca zwierzę ma obowiązek zapewnić mu właściwe warunki bytowe, opiekę oraz bezpieczeństwo – zarówno dla samego zwierzęcia, jak i dla otoczenia.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze obowiązki właścicieli i opiekunów zwierząt domowych.
1. Zapewnienie odpowiednich warunków bytowych
Każda osoba utrzymująca zwierzę powinna zapewnić mu:
- dostęp do świeżej wody i odpowiedniego pożywienia,
- schronienie chroniące przed zimnem, upałem i opadami,
- miejsce do odpoczynku,
- warunki dostosowane do gatunku, wieku i stanu zdrowia zwierzęcia.
Zwierzę nie może być utrzymywane w sposób powodujący cierpienie, ból ani trwałe uszkodzenia zdrowia. Niedopuszczalne jest stałe przetrzymywanie psa na krótkim łańcuchu czy w nieodpowiednich warunkach sanitarnych.
2. Opieka weterynaryjna i profilaktyka zdrowotna
Do podstawowych obowiązków należy:
- regularne szczepienia (w szczególności przeciwko wściekliźnie u psów),
- leczenie chorób i urazów,
- odrobaczanie i ochrona przed pasożytami,
Zaniedbanie leczenia chorego zwierzęcia może zostać uznane za znęcanie się nad nim.
3. Zapewnienie bezpieczeństwa i kontroli nad zwierzęciem
Właściciel ma obowiązek:
- sprawować stały nadzór nad zwierzęciem,
- wyprowadzać psa na smyczy (a w uzasadnionych przypadkach także w kagańcu),
- zapobiegać ucieczkom,
- sprzątać nieczystości pozostawione w miejscach publicznych,
- zabezpieczyć balkon lub posesję, aby zwierzę nie stanowiło zagrożenia.
Brak kontroli nad zwierzęciem może skutkować odpowiedzialnością cywilną (odszkodowanie) lub wykroczeniową.
4. Poszanowanie przepisów prawa
W Polsce kwestie ochrony zwierząt reguluje m.in. Ustawa o ochronie zwierząt.
Zgodnie z jej zapisami:
- zwierzę nie jest rzeczą,
- człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę,
- znęcanie się nad zwierzętami jest przestępstwem zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.
5. Odpowiedzialność cywilna za szkody
Osoba utrzymująca zwierzę ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez nie osobom trzecim (np. pogryzienie, zniszczenie mienia). Odpowiedzialność ta wynika z przepisów Kodeksu cywilnego i ma charakter niemal bezwzględny – nawet jeśli właściciel nie ponosi winy, może być zobowiązany do naprawienia szkody.
W praktyce warto rozważyć wykupienie ubezpieczenia OC w życiu prywatnym.
6. Humanitarne traktowanie i dobrostan
Obowiązki wobec zwierzęcia nie ograniczają się wyłącznie do minimum prawnego. Odpowiedzialny opiekun powinien zapewnić:
- kontakt społeczny (szczególnie w przypadku psów),
- możliwość ruchu i aktywności,
- odpowiednią socjalizację i szkolenie,
- unikanie przemocy fizycznej i psychicznej.
Zwierzę domowe to istota czująca, wymagająca uwagi, troski i zaangażowania przez cały okres swojego życia.
7. Co zrobić, gdy znajdziemy bezpańskiego psa?
W przypadku napotkania bezpańskiego psa należy:
- zachować ostrożność – przestraszone zwierzę może reagować agresywnie,
- sprawdzić, czy pies ma obrożę z numerem telefonu,
- skontaktować się z:
- Urzędem Miasta i Gminy Siennica lub
- Komendą Powiatową Policji w Mińsku Mazowieckim.
Nie należy samodzielnie wywozić psa ani pozostawiać go w innym miejscu.
8. Podsumowanie
Utrzymywanie zwierzęcia domowego to zobowiązanie na wiele lat. Obejmuje ono:
- zapewnienie odpowiednich warunków bytowych,
- opiekę weterynaryjną,
- kontrolę i bezpieczeństwo w przestrzeni publicznej,
- przestrzeganie przepisów prawa,
- odpowiedzialność za wyrządzone szkody.
Decyzja o przyjęciu zwierzęcia pod opiekę powinna być przemyślana. Odpowiedzialny właściciel to taki, który traktuje swojego pupila nie jako przedmiot, lecz jako żywą istotę wymagającą stałej opieki i szacunku.